{"id":654,"date":"2021-04-10T21:56:39","date_gmt":"2021-04-10T21:56:39","guid":{"rendered":"https:\/\/datarebus.com\/?p=654"},"modified":"2021-04-10T21:56:39","modified_gmt":"2021-04-10T21:56:39","slug":"amerikayi-neden-cinliler-kesfetmedi-ya-da-neden-amerika-avrupayi-kesfedemedi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/2021\/04\/10\/amerikayi-neden-cinliler-kesfetmedi-ya-da-neden-amerika-avrupayi-kesfedemedi\/","title":{"rendered":"Amerika\u2019y\u0131 Neden \u00c7inliler Ke\u015ffetmedi ya da Neden Amerika Avrupa\u2019y\u0131 Ke\u015ffedemedi?"},"content":{"rendered":"\n<p>Evrim teorisinin art\u0131k son r\u00f6tu\u015flar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zetle diyebiliriz ki, insano\u011flu Afrika\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve di\u011fer k\u0131talara yay\u0131ld\u0131. Buna Amerika k\u0131tas\u0131 da dahil.&nbsp;Peki neden Amerika\u2019n\u0131n ke\u015ffi&nbsp;s\u0131ras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir medeniyet fark\u0131 olu\u015ftu? Yani Avrupa insan\u0131 bir elinde pusulas\u0131, di\u011fer elinde ate\u015fli silahlar\u0131, alt\u0131nda okyanuslar\u0131 a\u015fabilen gemileri ile Amerika\u2019ya geldi\u011finde buradaki yerliler neden bu ilerlemeleri yapamam\u0131\u015ft\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Olaya biraz tarihsel birazda proje y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakarak de\u011ferlendirelim. \u00d6ncelikle Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131 neden \u00c7inliler ke\u015ffetmedi? Halbuki pusula ve astronomi ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7ok denizcilik teknolojisinin kayna\u011f\u0131 \u00c7in idi:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>\u0130lk neden tabi ki B\u00fcy\u00fck okyanusun Atlas okyanusundan daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 ve okyanus ak\u0131nt\u0131s\u0131 ve r\u00fczgar ge\u00e7i\u015fleri nedeni ile daha zorlu bir yolculu\u011fun \u00c7inlileri beklemesi.<\/li><li>Asya k\u0131tas\u0131 ile Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n yak\u0131n oldu\u011fu taraflarda buzullar nedeni ile insan n\u00fcf\u00fcsu olduk\u00e7a az idi. Fakat Avrupa k\u0131tas\u0131nda ise \u0130ngiltere, \u0130sko\u00e7ya, Norve\u00e7 gibi \u00fclkeler so\u011fuk ku\u015fakta olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131cak su ak\u0131nt\u0131s\u0131 nedeni ile denizcilikte ilerlemi\u015flerdi. &nbsp;&nbsp;<\/li><li>\u00c7in tar\u0131m konusunda da \u015fansl\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131. \u00d6zellikle k\u0131y\u0131larda. \u0130\u00e7 kesimler ise malum \u00e7\u00f6l. K\u0131tan\u0131nda buna imkan vermesi nedeni ile Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmek ya da ak\u0131n etmek okyanusu a\u015fmaktan \u00e7ok daha kolayd\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Avrupa k\u0131tas\u0131nda \u00fclkeler aras\u0131nda rekabet \u00e7ok daha fazla idi. \u00c7in \u00fczerinden barut gibi teknolojileri de \u00f6\u011frenen Avrupa\u2019da sava\u015flar ve rekabet \u00e7ok daha \u00e7etin bir hal ald\u0131. Kaynaklar s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in ticarete y\u00f6neldiler ve imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen engelleri a\u015fmak zorunda kald\u0131lar. Bu da teknolojiyi h\u0131zl\u0131 geli\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<h3>Yani k\u0131saca kaynaklarda ve taleplerdeki de\u011fi\u015fiklik, bu sonucu yaratt\u0131. Benzer \u015fekilde Amerika k\u0131tas\u0131ndakilerde bizden \u00f6nce Avrupa\u2019y\u0131 ke\u015ffedemediler. Peki Christophe Colomb ilk Amerika\u2019ya ayak bast\u0131\u011f\u0131nda neden teknolojik olarak b\u00fcy\u00fck bir fark vard\u0131:<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00b7&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;\u00d6ncelikle bildi\u011fimiz kadar\u0131 ile bronz i\u015fleme i\u015fine amerikal\u0131lar daha \u00f6nce ba\u015flam\u0131\u015f idi. Alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f i\u015flemecili\u011fi de \u00f6yle.&nbsp;Avrupal\u0131lar neden sonradan bunu ke\u015ffedip biranda \u00f6ne ge\u00e7ti? \u00c7\u00fcnk\u00fc Amerika k\u0131tas\u0131nda t\u00fcm madenlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n tek bir amac\u0131 var idi: Din. Avrupa\u2019da ise madenlerin kullan\u0131m ama\u00e7lar\u0131: ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 yap\u0131m\u0131, tar\u0131m ve tabi ki sava\u015f. Dolay\u0131s\u0131 ile&nbsp;<strong><u>talep fark\u0131 arz fark\u0131n\u0131 yaratt\u0131<\/u><\/strong>&nbsp;diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Mesela Amerika\u2019da at yoktu. Lamalarla ta\u015f\u0131nan y\u00fckler ise s\u0131n\u0131rl\u0131 idi. Zaten Ant da\u011flar\u0131nda at bir i\u015fe de yaramazd\u0131. O nedenle at arabas\u0131 yapma gibi bir ihtiya\u00e7 ta olmad\u0131. Benzer durum Avusturalya i\u00e7inde ge\u00e7erlidir. At ve at arabas\u0131 kullan\u0131m\u0131 asl\u0131nda lojistik ve uzak yerlere eri\u015fim konusunda insanl\u0131\u011fa sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden de fazla.<\/li><li>Tar\u0131m alanlar\u0131 Amerika k\u0131tas\u0131nda \u00e7ok daha \u00e7etin oldu\u011fundan, insanlar avc\u0131l\u0131k, toplay\u0131c\u0131l\u0131k vs ile ge\u00e7indi. Bu da daha ufak \u015fehirle\u015fme, daha ufak i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc (meslekle\u015fme) ve daha az d\u00fc\u015f\u00fcnme (AR-GE diyebiliriz) olu\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/li><li>Avrasya k\u0131tas\u0131 olarak tan\u0131mlanan alan ayn\u0131 paraleller \u00fczerinde yani enlemesine geni\u015f olan bir k\u0131ta. B\u00f6ylece gerek hayvanlar\u0131n gerekse insanlar\u0131n g\u00f6\u00e7lerine uygun. Bu da rekabeti ve k\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor. K\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 ileti\u015fimde ilk akl\u0131na geldi\u011fi \u00fczere sohbet de\u011fil maalesef, sava\u015f. Sava\u015fa paralel olarak strateji ve teknoloji. Amerika k\u0131tas\u0131 ise ayn\u0131 meridyen ku\u015fa\u011f\u0131 \u00fczerinde.&nbsp;Burada birbirinden habersiz insanlar ve hatta farkl\u0131 hayvan t\u00fcrleri, iklimler var. Benzeri durumu Afrika\u2019da da g\u00f6rebiliriz.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00d6mer ZEYBEK<\/p>\n\n\n\n<p>www.datarebus.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evrim teorisinin art\u0131k son r\u00f6tu\u015flar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zetle diyebiliriz ki, insano\u011flu Afrika\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve di\u011fer k\u0131talara yay\u0131ld\u0131. Buna Amerika k\u0131tas\u0131 da dahil.&nbsp;Peki neden Amerika\u2019n\u0131n ke\u015ffi&nbsp;s\u0131ras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir medeniyet fark\u0131 olu\u015ftu? Yani Avrupa insan\u0131 bir elinde pusulas\u0131, di\u011fer elinde ate\u015fli silahlar\u0131, alt\u0131nda okyanuslar\u0131 a\u015fabilen gemileri ile Amerika\u2019ya geldi\u011finde buradaki yerliler neden bu ilerlemeleri yapamam\u0131\u015ft\u0131? Olaya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":656,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/654"}],"collection":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":657,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/654\/revisions\/657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}