Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bir problem bizlere yeni tecr\u00fcbeler kat\u0131yor. \u0130yi sonu\u00e7lanan problemlerden ziyade bize zarar veren problemler daha b\u00fcy\u00fck ve unutulmaz dersler i\u00e7eriyor do\u011fal olarak. Covid-19 binlerce cana mal oldu ayn\u0131 zamanda da yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik krizin boyutu hala bilinmiyor. Art\u0131k yava\u015f yava\u015f normale d\u00f6n\u00fc\u015f konu\u015fulmaya ba\u015flam\u0131\u015fken, neleri do\u011fru yapm\u0131\u015f\u0131z, nelerde daha yapmam\u0131z gereken i\u015fler var bunlar\u0131 anlamam\u0131z ve giderek daha s\u0131kl\u0131kla konu\u015fulan ikinci dalga \u00f6ncesinde \u201cneleri de\u011fi\u015ftirmemiz gerekiyor\u201du tespit etmemiz laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
\u201cBundan 10 y\u0131l kadar \u00f6nce b\u00f6yle bir karantina ile kar\u015f\u0131la\u015fsa idik durum ne olurdu?\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeden kendimi alam\u0131yorum. Bu konuda teknoloji olduk\u00e7a geli\u015fti. Hem VPN teknolojileri olduk\u00e7a yerine oturmu\u015f durumda hem de g\u00fcvenlik olarak bir\u00e7ok problem \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f durumda. Ayn\u0131 \u015fekilde video konferans sistemleri i\u00e7in eskisi gibi pahal\u0131 yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmas\u0131na gerek kalmad\u0131. Burada sorun ki\u015filerin lokasyon ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak bilgilerine ya da birbirlerine eri\u015fmeleri de\u011fil asl\u0131nda. S\u00fcre\u00e7lerin de ayn\u0131 entegrasyonu sa\u011flayamam\u0131\u015f olmas\u0131. Bu da bizi \u201cDijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u015fl\u0131k ayr\u0131 bir yaz\u0131y\u0131 hak edecek kadar geni\u015f ve detayl\u0131. O nedenle burada k\u0131saca de\u011finmekle yetinece\u011fiz. Dijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, firman\u0131n t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerini tamamen entegre bir \u015fekilde otomatize etti\u011fi, ka\u011f\u0131ts\u0131z olarak t\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerini y\u00f6netebildi\u011fi ve veriyi bir de\u011fer olarak kullan\u0131p \u00e7evresel de\u011fi\u015fimlere h\u0131zl\u0131ca adapte olabilece\u011fi organizasyon, alt yap\u0131y\u0131 ve insan kaynaklar\u0131n\u0131 kapsar. Bunu ba\u015farabilmi\u015f firmalar zaten h\u0131zl\u0131 adapte olabilme kabaliyetine sahip olacaklar\u0131 i\u00e7in bu t\u00fcr felaketlerde de y\u00f6nlerini h\u0131zl\u0131ca de\u011fi\u015ftirebilmekte ve en \u00f6nemlisi kararlar\u0131n\u0131 al\u0131rken do\u011fru veriye sahip olabilmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
Ola\u011fan\u00fcst\u00fc durumlar ve tedbirleri genellikle Bilgi \u0130\u015flem departmanlar\u0131n\u0131n konusuydu. Deprem ba\u015fta olmak \u00fczere ya\u015fanacak felaketler kar\u015f\u0131s\u0131nda sistemlerin veri kayb\u0131 olmadan hatta nerede ise kesintisiz olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmeleri konusunda y\u0131llard\u0131r \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Covid-19 felaketinin bize g\u00f6sterdi\u011fi 2 konu biraz daha bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131 ve i\u015f taraflar\u0131n\u0131 da sisteme dahil etmemiz gerekti\u011fini hat\u0131rlatt\u0131:<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 Ya\u015fanan felaketin geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcresi gayet uzun olabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 Sistemler \u00e7al\u0131\u015fsa bile insan hala en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu iki ana ba\u015fl\u0131k nedeni ile art\u0131k ODM senaryolar\u0131m\u0131za, i\u015f taraf\u0131ndaki ki\u015filer ve s\u00fcre\u00e7 analistlerinin de dahil olmas\u0131 daha net anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu <\/p>\n\n\n\n
Bilgi i\u015flem departmanlar\u0131na \u00f6zellikle ki\u015fisel bilgilerin korunmas\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck bir y\u00fck daha binmi\u015f idi. \u015eimdi \u00e7al\u0131\u015fanlar evlerinden sisteme ba\u011flanarak bu KVKK kapsam\u0131ndaki ki\u015fisel bilgileri ofis d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldular. Gerek toplant\u0131lar gerekse bilgi payla\u015f\u0131mlar\u0131nda \u00e7ok farkl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 da bilgi payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck problem. \u0130\u015fin bu k\u0131sm\u0131 olduk\u00e7a kar\u0131\u015facak san\u0131r\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
Y\u0131llar\u0131n\u0131 bu sekt\u00f6re vermi\u015f bir ki\u015fi olarak itiraf edeyim ki bulut bili\u015fim ile aram iyi de\u011fil. Bir t\u00fcrl\u00fc sevemedim. Ama getirdi\u011fi faydalar ve \u00f6zellikle ilk yat\u0131r\u0131m maliyetlerindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek. Covid-19 ile bulut yap\u0131lar\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6nemli olaca\u011f\u0131 ama ayn\u0131 zamanda da ne kadar k\u0131r\u0131lgan ve tehlikeli olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f oldu. Bu konuda da baz\u0131 senaryo de\u011fi\u015fiklikleri yapmam\u0131z gerekecek gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Asl\u0131nda ilk madde i\u00e7in s\u00f6ylediklerimizi burada da tekrarlamak laz\u0131m. Bu felaket ile iyi ki 10 sene \u00f6nce kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131k. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde iyi say\u0131labilecek bir internet alt yap\u0131s\u0131 var. Ama m\u00fckemmel de\u011fil. Daha b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f bant altyap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmam\u0131z laz\u0131m. \u00c7ok daha yayg\u0131n ve h\u0131zl\u0131 fiber altyap\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu konu IT\u2019 nin d\u0131\u015f\u0131nda olan bir konu ama her do\u011fal felakette oldu\u011fu \u00fczere \u015fehirlerin b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 problemlerinde b\u00fcy\u00fck olmas\u0131na neden oluyor. Ula\u015f\u0131m, eri\u015fim, kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131, fiziksel uzakl\u0131klar vs. zaten d\u00fcnyan\u0131n en karma\u015f\u0131k \u015fehirlerinden olan \u0130stanbul\u2019un daha da b\u00fcy\u00fcmesi depremde de olaca\u011f\u0131 \u00fczere bizi daha b\u00fcy\u00fck felaketlere g\u00f6t\u00fcrece\u011fi kesin. Umar\u0131m yetkililerde bunu g \u00f6rebiliyordur. Bilgi i\u015flem d\u0131\u015f\u0131ndan da bakar ise hastal\u0131k ile m\u00fccadelede, yay\u0131lman\u0131n \u00f6nlenmesinde b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde daha b\u00fcy\u00fck zorluklar ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn moda konusu, tahminleme. Sepet analizleri, sat\u0131\u015f tahminlemeleri , finansal tahminlemeler vs. \u015fimdi art\u0131k yeni data setlerimiz olu\u015ftu. \u00d6rne\u011fin soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131 \u00f6ncesinde al\u0131\u015fveri\u015flerdeki \u00f6ncelikler tamamen de\u011fi\u015fti. \u201cBir \u00fcr\u00fcn\u00fc al\u0131rken yan\u0131nda ba\u015fka \u00fcr\u00fcn de alma\u201d \u015feklindeki analizler de\u011fi\u015fmi\u015f oldu. Ama art\u0131k bir sonraki sefer i\u00e7in yeni modellerimiz haz\u0131r. Bunu sadece sat\u0131\u015f odakl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek laz\u0131m. Sat\u0131\u015flardaki ani de\u011fi\u015fimler ilk olarak lojisti\u011fe etki etti. Paralel olarak raf stok seviyeleri, maliyetler hatta s\u00fcre\u00e7ler de\u011fi\u015fim g\u00f6sterdi. Baz\u0131 markalar bunu \u00e7ok iyi y\u00f6neterek prestij kazanabildiler. Tahminlemelerin tamamen yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 zira pandemi ve karantina ile birlikte ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z da de\u011fi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n
Deprem, elektrik sorunlar\u0131, sel gibi felaketleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorken uzun s\u00fcreli karantina tahmin edemedi\u011fimiz sat\u0131\u015f trendlerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131: Televizyon, internet, oyunlar, evde spor ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme bunlara birka\u00e7 \u00f6rnek. Organik ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00fcr\u00fcnler biraz daha \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131. Hijyen, \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erikleri gibi sa\u011fl\u0131k ili\u015fkili bilgi ak\u0131\u015f\u0131 \u00f6nem kazand\u0131. Al\u0131nan her \u00fcr\u00fcn\u00fcn hangi kontrollerden ge\u00e7ti\u011fi, nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi gibi bilgiye eri\u015fim istekleri artt\u0131. Bu da bizi tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm \u00fcr\u00fcnlerde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ve \u015feffaf veri ak\u0131\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcrecek gibi. Bu kadar sa\u011fl\u0131k dedik ama alkol sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n da artm\u0131\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz de\u011fil \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
Firmalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da de\u011fi\u015fen talepler var. \u00d6rne\u011fin m\u00fc\u015fterilerin ate\u015fini \u00f6l\u00e7en termal kameralar ki daha \u00f6nce ma\u011fazam\u0131zda nerede zaman ge\u00e7irdiklerini hesaplayan \u0131s\u0131 haritalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karan sistemlerdi. Siber g\u00fcvenlik, uzaktan eri\u015fim ve payla\u015f\u0131m sistemleri ve analitik gibi uygulamalar zaten birer ad\u0131m \u00f6nde idiler birer ad\u0131m daha \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n
RPA (Robotic Process Automation) kullan\u0131lan s\u00fcre\u00e7ler tabi ki kesintisiz devam etti. Zaten 7*24 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in tasarlanan sistemler amac\u0131na uygun \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ettiler. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemlerde bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fecek. Daha fazla i\u015f RPA taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yor olacak.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizin b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan birisiydi. \u00d6zellikle Ankara Antla\u015fmas\u0131 ile \u00e7ok fazla say\u0131da gen\u00e7 ve yeti\u015fmi\u015f personel di\u011fer \u00fclkelerdeki i\u015f imkanlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdi. Hatta pek \u00e7ok \u00f6nemli kurulu\u015f eleman s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u00e7ekmeye ba\u015flam\u0131\u015f durumdayd\u0131. \u00d6zellikle bilgi i\u015flem sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn bu konuda b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yakinen tan\u0131k oluyorum. Gerek pandemi nedeni ile \u00fclkemize biraz da zorunlu olarak ya\u015fanan geri d\u00f6n\u00fc\u015f, gerekse di\u011fer \u00fclkelerde de ya\u015fanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ekonomik krizler nedeni ile tersine bir beyin g\u00f6\u00e7\u00fc ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Umar\u0131m gerekli tedbirler al\u0131n\u0131r ve bu ki\u015filerin kalmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. En az\u0131ndan bu g\u00f6\u00e7e yeni ki\u015filer eklenmez. Kriz beklentisi elbette var ama umar\u0131m bu kriz bir f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Sadece bilgi i\u015flem \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n de\u011fil t\u00fcm proje \u00fcreticilerinin ortak sorunudur herhalde b\u00fct\u00e7e k\u0131s\u0131tlamalar\u0131. Tabii bir \u00f6l\u00e7\u00fcde normal, kaynaklar s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fil ama sadece \u00e7ok pahal\u0131 g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in gereklili\u011fi ve faydalar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilen proje ad\u0131mlar\u0131 felaket d\u00f6nemlerinde kendilerini hat\u0131rlatt\u0131lar. Es ge\u00e7ilen baz\u0131 s\u00fcre\u00e7ler, kriz ile birlikte tekrar g\u00fcndeme geldi ve proje planlar\u0131nda yerini alacaklar.<\/p>\n\n\n\n
M\u00fc\u015fteri taraf\u0131ndan da bakarsak olaya, daha pahal\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen s\u0131rf markan\u0131n bizdeki alg\u0131s\u0131 “daha kaliteli” diye sat\u0131n almalar\u0131m\u0131zda tercihlerimizi de\u011fi\u015ftirdik. Dolay\u0131s\u0131 ile o marka daha \u00f6nce daha \u00e7ok emek ve para harcayarak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bu alg\u0131n\u0131n faydas\u0131n\u0131 da g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu. <\/p>\n\n\n\n
\u00d6mer ZEYBEK<\/p>\n\n\n\n
www.datarebus.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bir problem bizlere yeni tecr\u00fcbeler kat\u0131yor. \u0130yi sonu\u00e7lanan problemlerden ziyade bize zarar veren problemler daha b\u00fcy\u00fck ve unutulmaz dersler i\u00e7eriyor do\u011fal olarak. Covid-19 binlerce cana mal oldu ayn\u0131 zamanda da yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik krizin boyutu hala bilinmiyor. Art\u0131k yava\u015f yava\u015f normale d\u00f6n\u00fc\u015f konu\u015fulmaya ba\u015flam\u0131\u015fken, neleri do\u011fru yapm\u0131\u015f\u0131z, nelerde daha yapmam\u0131z gereken i\u015fler var bunlar\u0131 anlamam\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":671,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670"}],"collection":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=670"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":672,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670\/revisions\/672"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/671"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/datarebus.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}